Naidheachdhan

Tha Bòrd na Gàidhlig (BnG) toilichte a ràdh gu bheil iad a’ cur £88,880 gu 10 pròiseact agus gu 3 luchd-ionnsachaidh na Gaeilge tro sgeama taic-airgid Colmcille.

’S e com-pàirteachas eadar Foras na Gaeilge ann an Èirinn agus Bòrd na Gàidhlig ann an Alba a th’ ann an sgeama Colmcille. Bidh e a’ brosnachadh conaltradh agus co-obrachadh eadar coimhearsnachdan cànain na Gàidhlig agus na Gaeilge.

Ann an 2022 bidh sinn a’ comharrachadh dìleab Bliadhna Cholmcille 1500 le tachartasan is pròiseactan sònraichte.

Tha taic-airgid ri fhaighinn gus taic a chumail ri pròiseactan a bheir luchd-labhairt na Gàidhlig is Gaeilge còmhla, agus cuideachd airson taic a chumail ri luchd-labhairt na Gàidhlig a tha airson cùrsa Gaeilge a dhèanamh.

Am-bliadhna, tha sinn a’ cur taic ri triùr a tha airson cùrsaichean cànain a dhèanamh ann an Gaeilge agus sinn cuideachd air taic a chur ri 10 diofar phròiseact a tha ag amas air ceanglaichean a neartachadh eadar Alba agus Èirinn. Nam measg, tha Urras Coimhearsnachd Bhràdhagair agus Àrnoil (UCBA) ann an Leòdhas agus an iomairt acasan, Ceangal2022. Mar phàirt den iomairt aca, tha iad an dùil turas iomlaid a chur air dòigh le muinntir Chiarraí gus eòlas a thogail air cleachdaidhean an dà choimhearsnachd.

Thuirt Murchadh Moireasdan, Oifigear Coimhearsnachd UCBA: “Tha sinne gu math toilichte agus taingeil an taic seo fhaighinn airson ceanglaichean eadar-nàiseanta a thogail eadar ar coimhearsnachd fhìn air Taobh Siar Leòdhas agus muinntir Conntaidh Chiarraí. Leis an iomairt seo tha sinn gu bhith a’ coimhead air ceanglaichean coimhearsnachd, cànan, cultar, foghlam, na h-ealain is eile a stèidheachadh.”

Thèid taic a thoirt do phròiseactan air feadh na dùthcha agus pròiseactan ann an iomadach diofar roinn leithid Taigh-tasgaidh Ceilteach Eco san Eilean Sgitheanach, pròiseact bàrdachd stèidhichte ann an Dùn Èideann, iomain do dh’oigridh ann an Alba agus Èirinn agus pròiseact timcheall air ceanglaichean turasachd air a’ Ghaidhealtachd nam measg.

Thuirt Brian Ó hEadhra, Manaidsear nan Com-pàirteachasan is Maoineachaidh aig Bòrd na Gàidhlig: “Tha e a toirt toileachas mhòr dhuinn an taic seo a chur do bhuidhnean a tha a’ togail cheanglaichean le ar caraidean ann an Èirinn.  Tha Sgeama Colmcille air a bhith a’ ruith fad bhliadhnaichean agus e a’ sealltainn cho cudromach ’s a tha na ceanglaichean seo.  Tha e brosnachail cuideachd iarrtasan fhaicinn gach bliadhna bho dhaoine aig a bheil a’ Ghàidhlig a tha airson Gaeilge ionnsachadh agus na ceanglaichean cànain ud a neartachadh.”

Bha an sgeama fosgailte airson 13 seachdainean eadar 10 Samhain 2021 agus 10 Gearran 2022.  Tha an sgeama bho thaobh Foras na Gaeilge fosgailte gu 20 Giblean agus gheibhear barrachd fiosrachaidh an seo.

Tha liosta iomlan de na pròiseactan soirbheachail ri faighinn an-seo. 

https://www.youtube.com/watch?v=7AR2msqhSLA

Anns a’ 1500mh ceann-bliadhna bho rugadh Calum Cille, chleachd Fiona, Tasglannaiche Taigh Chanaigh, tasglann Chanaigh gus na ceanglaichean eadar Canaigh, Eilean Leòdhais agus eileanan Ghaeltacht na h-Èireann a rannsachadh. Le taic bho Bòrd na Gàidhlig (Colmcille) and NTS.

Colmcille – Coimiseanan Comharrachaidh Chaidh tòrr thachartasan a stèidheachadh air feadh na h-Èireann is na h-Alba mar phàirt de Cholmcille 1500. Tha sinn toilichte aithris gun tug prògram Colmcille aig Foras na Gaeilge coimiseanan do dh’fharsaingeachd de luchd-ealain ann an Èirinn agus Alba gus dèanamh cinnteach gum bi dìleab mhaireannach aig a’ chomharrachadh seo. ann an co-obrachadh le cuid den luchd-ciùil/ealain as fheàrr ann an Èirinn is Alba.

Agus i a’ bruidhinn air an òran a rinn i mar phàirt den t-sreath de choimiseanan, thuirt Pádraigín Ní Uallacháin “Tha ceangal eadar Èirinn agus Alba, an dà chuid na h-ealain agus obair, ceart agus ceàrr. Tha na cuspairean sìth, fògarrachd agus mar a sheas e le luchd-ealain a latha fhèin, an dà chuid bàird is luchd-ealain lèirsinneach. Cluinnear an t-òran Colm Bán na Síochána mar phàirt den bhidio Coinneal Cholmcille air 7mh Dùbhlachd.

Colm Bán na Síochána le Pádraigín Ní Uallacháin

Bidh bàrd agus seinneadair Albannach Marcus Mac an Tuairneir a’ toirt seachad sreath de bhidiothan bàrdachd ann an Gàidhlig na h-Alba, na h-Èireann agus Gàidhlig Mhanainn.

Marcas Mac an Tuairneir – Óran na Cille

Custal y Lewin – Arrane ny Killey

Ben Ó Ceallaigh – Amhrán na Cille

Rachel Walker – Óran na Cille

Isla Callister – Arrane ny Killey

Blaithín Mhic Cana -Amhrán na Cille

Am measg nam pròiseactan a tha gu bhith ann mar phàirt de chomharrachadh Colmcille 1500, tha:

• Postair de dh’Alba is Èirinn air a bheil na prìomh àiteachan co-cheangailte ri Colmcille a chaidh a chruthachadh le Seek Design, a bhios ri fhaighinn leis an Irish Times air co-latha-breith Cholmcille, 7 Dùbhlachd.

• Nobhail do dheugairean air a bheil Colm Cille, le Feargal Ó Bearra. • Cruth-ealain stèidhichte air Leabhar Cheannanais Mhòir, a thèid fhoillseachadh air Latha Fhèill Chaluim Chille, 9 Ògmhios 2022.

• Film ealain ann an Gàidhlig agus Gaeilge le Deirdre Ní Mathúna air traidisesan nan salm anns na h-Eileanan Siar.

• Taisbeanadh ioma-mheadhanach bho chòmhlan cliùiteach Cheamairí Ard Mhacha (Armagh Rhymers) a tha a’ gabhail a-steach clag ann an stoidhle meadhan-aoisean.

• Prògram Aithriseach Rèidio Colm Cille: Cosantóir na mBan (Neach-dìon nam Ban). Bidh an craoladair Áine Ní Bhreisleáin a’ coimhead air taobh fìor inntinneach de dhualchas Chaluim Chille le luchd-eachdraidh agus beul-aithris. Thèid seo a chraoladh air Cosantóir na mBan RTÉ Raidió na Gaeltachta air 29 Dùbhlachd aig 2f – Cosantóir na mBan

• Ceòl ùr agus taisbeanadh ioma-mheadhanach leis a’ chlàrsair agus sgrìobhadair ciùil Una Monaghan ann an co-obrachadh le cuid den luchd-ciùil/ealain as fheàrr ann an Èirinn is Alba.