• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Gaeilge
    • Gàidhlig
    • English ( Béarla)
Colmcille 1500 Logo - full colour - large - PNG

Colmcille

Colmcille

  • Baile
  • Faoi
  • Nuacht
  • Maoiniú
  • Slí Cholmcille
  • Acmhainní
    • Scéalta Cholmcille
    • Oideachas
  • Déan Teagmháil
  • Show Search
Hide Search

Maolcholaim Scott

Colmcille 1500 @ Éigse Uladh 2022

Maolcholaim Scott · February 10, 2022 ·

Tá Colmcille 1500, comóradh ar 1500 ó rugadh Naomh Colmcille, ag leanstan ar aghaidh go dtí Meitheamh 2022. Ar cheann de na himeachtaí, beidh Éigse Uladh ón 25 go dtí an 27 Feabhra.

Colmcille is ábhar don dráma Ar thóir m’Anama in Amharclann Ghaoth Dobhair ar feadh trí oíche na féile. Seo leagan Gaeilge de dhráma Brian Friel The Enemy Within. Rinneadh an dráma Gaeilge ar dtús sna 1970dí ina raibh Aisteoirí Ghaoth Dobhair ag barr a réime Tá sé á athnuachan in Amharclann athchóirithe Ghaoth Dobhair do Cholmcille 1500.

Beidh léachtaí na hÉigse i gcomhar le hAcadamh Ríoga na hÉireann, ar an tSatharn, léacht le hAilbhe Nic Giolla Chomhaill ar Cholmcille sa traidisiún béil, agus ceann le Colm Ó Cuaig ar Mhánus Ó Dónall agus a mhórshaothar Beatha Cholm Cille ó 1532.

I measc na n-imeachtaí eile, beidh turas bus ar láithreacha stairiúla san iarthuaisceart ar an tSatharn, agus an Dr Seosamh Ó Ceallaigh mar threoraí, turas go Toraigh ar an Domhnach agus siúlóid treoraithe ansin. Beidh Aifreann na hÉigse á craoladh ar Raidió na Gaeltachta, agus cuirfear críoch ar an Éigse ag 5 i.n. tráthnóna Dé Domhnaigh le seirbhís éacúiméineach ar an Domhnach in Ionad Pobail Mhachaire Rabhartaigh. Tá an clár iomlán ar fáíl anseo.

Is féidir ticéid do Ar thóir m’Anama a cheannach ag Amharclann Ghaoth Dobhair.

Colmcille 1500 – Coimisiúin Bronnta

Maolcholaim Scott · December 6, 2021 ·

Cuireadh líon mór imeachtaí agus tionscadal ar siúl ar fud Éireann agus Alban faoi scáth Colmcille 1500. Tá ríméad orainn anois a fhógairt go bhfuil scata coimsiún bronnta ag Clár Cholmcille d’Fhoras na Gaeilge ar ealaíontóirí éagsúla in Éirinn agus in Albain le deimhniú go mbeidh oidhreacht shaibhir ag baint leis an gcomóradh.

Agus í ag cur síos ar an amhrán a chum sí mar chuid den sraith coimisiún, bhí an méid seo le rá ag Pádraigín Ní Uallachain: “: Tá an nasc idir Éire is Albain ann, idir ealaíon agus obair, ceart agus éigeart. Chomh maith leis sin tá téama na síochána, na deoraíochta agus an seasamh a rinne sé le healaíontóirí a linne, idir fhilí agus mhaisitheoirí”. Beidh an t-amhrán Colm Ban na Síochána le cloisteáil mar chuid den bhfíseán Coinneal Cholmcille ar an 7 Nollaig.

Sraith físdhánta a fheicimid ón bhfile agus amhránaí Albanach Marcas Mac an Tuairneir agus iad ar fáil i nGaeilge na hAlban, na hÉireann agus Mhanann.

Marcas Mac an Tuairneir – Óran na Cille

Custal y Lewin – Arrane ny Killey

Ben Ó Ceallaigh – Amhrán na Cille

Rachel Walker – Óran na Cille

Isla Callister – Arrane ny Killey

Blaithín Mhic Cana -Amhrán na Cille

Ar na na tograí eile atá le teacht mar chuid de shraith coimisiún Colmcille 1500 tá:

• Póstaer de Thír Cholmcille deartha ag Seek Design, a bheidh ar fáil leis an Irish Times ar lá breithe Cholmcille – 7 Nollaig. • Úrscéal do dhéagóirí dar teideal Colm Cille, le Feargal Ó Bearra. • Dealbh bunaithe ar Leabhar Ceanannais leis an ealaíontóir John McCarron, a nochtfar ar La féasta Colmcille, 9 Meitheamh 2022. • Scannán ealaíne i nGaeilge na hAlban agus na hÉireann le Déirdre Ní Mhathúna on the Gaelic psalm tradition in the Western Isles. • Léiriú ilmheáin ón gcompántas clúiteach Cleamairí Ard Mhacha/ The Armagh Rhymers, agus clog sa stíl mheánaoiseach a dháilfear ar fud na hÉireann is na hAlban. • Clár faisneise raidió dar teideal Colm Cille: Cosantóir na mBan. Pléann an craoltóir Áine Ní Bhreisleáin gné iontach suimiúil d’oidhreacht Cholm Cille le staraithe agus béaloideasóirí. Le craoladh ar RTÉ Raidió na Gaeltachta ar an 29 Nollaig ag 2i.n • Saothar Ceoil & leiriú ilmheáin leis an gcruitire agus cumadóir Úna Monaghan agus í ag comhoibriú le plúr na n-ealaíontóirí Éireannacha agus Albanacha.

Naomh Adhamhnán agus coinbhinsiúin na Ginéive

Maolcholaim Scott · September 22, 2021 ·

Is é an 23 Méan Fómhair Lá Fhéile Adhamhnáin. Céad bliain i ndiaidh Cholmcille, ba é Naomh Adhamhnán 9ú ab Í. Ba é a scríobh Beatha Cholm Cille i Laidin, agus a thug cuntas ar mar a thug Colmcille rí Dhál Riada agus rí Chineál Chonaill le chéile ag comhdháil Dhroim Ceat, go ndearna sé síocháin eatarthu agus gur bhain sé saoirse amach do phríosúnach.

Labhair Adhamhnán le daoine as tíortha éagsúla le chéile thug sé cuairt ar ríthe agus ar chléir. Idir taidhleoireacht agus, tháinig sé ar bhealach úrnua le cur in éadan foréigin. Tá nuacht go fóill ann corradh agus 1400 míle bliain i ndiaidh a bháis. Tá leabhar amuigh i mbliana ag an dlíodóir agus staraí James W. Houlihan a rianaíonn an scéal agus na cosúlachtaí láidre atá aige le Coinbhinsiúin na Ginéive a chuir dúshraith faoin dlí idirnáisiúnta i ndiaidh an dá chogadh dhomhanda san fhichiú céad.Labhair Adhamhnán le daoine as tíortha éagsúla le chéile thug sé cuairt ar ríthe agus ar chléir. Idir taidhleoireacht agus, tháinig sé ar bhealach úrnua le cur in éadan foréigin. Tá nuacht go fóill ann corradh agus 1400 míle bliain i ndiaidh a bháis. Tá leabhar amuigh i mbliana ag an dlíodóir agus staraí James W. Houlihan a rianaíonn an scéal agus na cosúlachtaí láidre atá aige le Coinbhinsiúin na Ginéive a chuir dúshraith faoin dlí idirnáisiúnta i ndiaidh an dá chogadh dhomhanda san fhichiú céad.

In aimsir Adhamhnáin bhí ríthe go fóill ag cur cogadh ar a chéile. Thuig Naomh Adhamhnán nárbh fhéidir deireadh a chur le cogadh ar fad. Ach ba mhian leis srian a chur leis an foréigean, go háirithe le foréigean in éadan mná agus páistí agus daoine nach raibh ag troid.

Sa bhliain 697 thug Adhamhnán ríthe agus abaí , easpaig agus ceannairí eaglasta le chéile ag Biorra in Uíbh Fháile. Chuidigh Rí na Teamhrach leis D’fhógair an chomhdháil dlí úrnua Cáin Adhamhnáin idir ríochtaí agus eaglaisí ó Bhiorra go hAlbain agus fiú mainistir Lindisfarne i dtuaisceart Shasana. Chuir 91 rí agus easpag agus ceannaire eaglasta a n-ainm leis. Ina measc bhí ab Ard Mhacha, rí na Teamhrach, rí Dhál Riada in Éirinn agus Bruide, rí na gCruithneach in Albain. Thug an dlí seo cosaint do mhná agus páistí agus cléir in am cogaidh. Ní dhearnadh a leithéid eile de dhlí idirnáisiúnta go dtí Coinbhisiúin na Ginéive nuair a tháinig tíortha le chéile i ndiaidh an dá chogaidh dhomhanda, os cionn 1400 bliain ina dhiaidh sin. Is é an cur chuige céanna atá taobh thiar de na coinbhinsiúin ar Athrú Aeráide. Gu ba fada buan, agus go mba rathúil, tionchar Adhamhnáin!  

James W. Houlihan (2020): Adomnán’s Lex Innocentium and the Laws of War, Dublin, Four Courts Press

Tairiscint ar Choimisiúin ‘Colmcille 1500’

Maolcholaim Scott · September 6, 2021 ·

Mar chuid den chomóradh Colmcille 1500, agus mar a fógraíodh ar na meáin shóisialta, tá sé i gceist againn roinnt coimisiún a bhronnadh ar ealaíontóirí in Éirinn agus in Albain. Saothair a dhíreoidh ar ghné éigin d’oidhreacht Cholmcille agus ar an chaidreamh idir pobail Ghaeilge na hÉireann agus na hAlban i réimse uile na n-ealaíon atá uainn. Samhlaítear go mbeidh coimisiúin idir €2,500 agus €15,000 i gceist ag brath ar an gcoincheap, an ceangal le Colmcille agus an nasc idir Gaeilge na hÉireann agus Gàidhlig na hAlbain. Má tá tionscadal ar intinn agat déan teagmháil linn le do thoil ag colmcille@forasnagaeilge.ie. Is é an spriocdháta d’iarratais as Éirinn (thuaidh nó theas) an 10 Meán Fómhair, agus d’iarratais as Albain an 15 Meán Fómhair. Tá foirm iarratais ar fáil anseo.

Foirm-iarratais-Colmcille-1500-Gaeilge-1Foirm iarratas Cholmcille 1500 – Gaeilge
Foirm-Iarratais-Colmcille-1500-GàidhligDownload

Ag cur chun bealaigh – Slí Cholmcille 2021

Maolcholaim Scott · July 2, 2021 ·

Tá feachtas buan ar bun le Slí Cholmcille a fhás mar chianturas siúlóide ar nós an Camino de Santiago de Compostella idir an Fhrainc agus an Spáinn.

Cuireann an tAth Denis stampa ar phas an oilithrigh, an tEaspag Alan McGuckian (Gleann Cholm Cille 2020)

Tá cuid mhór le tairiscint ag an tSlí. Tá mórán áiteanna i dTír Chonaill as Gleann go Toraigh agus Gartán a bhfuil ceangal láidir acu le Colmcille nó Columba, naomh mór na hÉireann na hAlban agus Thuaisceart Shasana. Tá éileamh mór ar chianturais siúlóide mar thuras spioradálta agus mar bhealach ar eolas a chur ar an tír agus an dúlra.

I mbliana, mar a tharla anuraidh, cuirfidh COVID teorainn ar an líon daoine a bheas páirteach ach cuirfidh daoine chun bealaigh ar an 4 Iúil le siúl 270 ó Ghleann Cholmcille go Doire thar 12 lá ag cur crích ar an turas ag Srúibh in Inis Eoghain. Ar a mbealach, tabharfaidh siad cuairt ar sheanmhainistir Thoraí, áit breithe an naoimh i nGartán, suíomh mhainistir Ráth Both agus ardchros Ráithe, an chros fháinneach airde agus is sine in Éirinn.

Tharla siúlóid i dtús Mhí Mheithimh idir baile Dhún na nGall agus Gleann Cholm Cille, ag nascadh oidhreacht Cholmcille in áiteanna mar Dhroim Thuama agus Díseart leis an chuid eile den tSlí. Beidh siúlóid arís idir baile Dhún na nGall agus Díseart Cholmcille ar an 3 Iúil.

Tá Colmcille 1500 ina chomóradh ar 1500 bliain ó rugadh Colmcille, agus táthar ag súil go mbeidh an cianturas camino mar oidhreacht fhadtéarmach air.

I mbliana tá teorainn de 30 le líon an lucht siúil. Le tuilleadh sonraí agus plean turais a fháil nó le clárú don thuras, déan teagmháil le maureencurran@yahoo.ie

  • « Go to Previous Page
  • Page 1
  • Page 2
  • Page 3
  • Page 4
  • Go to Next Page »

Teagmháil

Teagmháil

Èirinn

Foras na Gaeilge
2-6 Sráid na Banríona, Béal Feirste,
BT1 6ED
028 9089 0970


Alba

Bòrd na Gàidhlig
Taigh a' Ghlinne Mhòir, Inbhir Nis,
IV3 8NW
+44 (0)1463 225454

Labhair Linn

Labhair Linn

Cuirimid fáilte roimh do chuid tuairimí agus is breá linn cloisteáil faoi do thionscadail agus d’imeachtaí.

#colmcille #colmcille1500



© Colmcille 2026